سه شنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۷
به بهانه نامه سرگشاده اخیر و حواشی آن؛
اختلاف نظر و فضای نقادانه میان علما؛ امری مرسوم در وادی علم و فقاهت
بررسی جوانب نامه اخیر سرگشاده به یکی از مراجع تقلید قم نشان می دهد که اختلاف نظر و فضای نقد و نقادی در بین علما، امری مرسوم در وادی فقه و علم و فقاهت است و نمی توان از این اختلاف نظر سیاسی، تعبیری فراتر مطرح کرد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی قم فردا،  نیم نگاهی به تاریخ بشر نشان می دهد که اختلاف نظر و اختلاف سلیقه حتی در بین اندیشمندان یک ملت، قدمتی به اندازه خود تاریخ بشر دارد؛ به بیان دیگر از وقتی که بشر تلاش کرد تا با عقل و بینش خود، پدیده ها را به تماشا و ارزیابی بنشیند؛ اختلاف نظر هم پدید آمد و روز به روز بر وسعت این اختلافات افزوده شد.

و اما این اختلاف نظرها محدود به علوم روز مانند سیاست و اقتصاد و جامعه شناسی هم نماند؛ بلکه حتی در علوم دینی و فقه نیز، تفاوت برداشت از یک متن واحد، آتش اختلاف در دید عوام جامعه بود؛ در حالی که دین و شارع مقدس، همین اختلاف نظر را امری مبارک و رحمتی برای جامعه دینی بر می شمرد که می تواند زمینه ساز پیشرفت روزافزون باشد.

اینکه آراء و اندیشه ها را باید با یکدیگر در تلاقی انداخت تا صواب و درستی از بین آن ها متولد شود؛ نه تنها در ظاهر روایاتی مانند «إضرِبوا بَعضَ الرّأی بِبَعض، یَتَولّدُ مِنهُ الصّواب» نمود دارد؛ بلکه از کُنه فقه و دین مبین اسلام نیز قابل استخراج و دسترسی است.

این گونه می توان نتیجه گرفت که حتی اختلاف نظر در فقه نیز امری بدیهی و مرسوم و البته مبارک است و این اختلاف ‌نظر، نه تنها خللی به مُکلَّف وارد نمی‌کند؛ بلکه مکلف می تواند مطمئن باشد که وظیفه ‌اش را انجام داده و اجرش را نیز بُرده است.

و اما اختلاف نظر در زمینه مسائل روزمره سیاسی و اجتماعی، قطعا در سطح تحلیلی پائین تری از سطح قبلی قرار می گیرد؛ به معنای دیگر اگر اختلاف نظر در علوم دقیقی مانند فقه امری عادی و مرسوم شمرده شود – که می شود – این اختلاف نظر در امور سیاسی و اجتماعی، قطعا بدیهی خواهد بود و نمی توان به آن خُرده گرفت؛ بویژه آن که این اختلاف نظر بین عُلمای قوم باشد و هر یک از سر دلسوزی، گوشه ای از مسؤولیت ها را بر عهده گرفته باشند.

به نظر می رسد که نامه سرگشاده و منتشر شده اخیر به محضر یکی از مراجع معظم تقلید قم نیز در همین راستا قابل ارزیابی و تحلیل باشد؛ آن جا که نکته ای از سر دلسوزی و خیرخواهی تذکر داده شده تا از باب «النّصیحه لأئمّه المُسلمین»، زمینه ای برای نقد و نظر و حرکت رو به جلوی امت اسلام فراهم شود.  

اکنون می توان به دشمنان قسم خورده نظام اسلامی هم اطمینان داد این گونه اختلاف نظرها – که بخش قابل توجهی از آن ها ریشه در نفوذ عوامل نفوذی دارد - ، مسائلی درون خانوادگی است و قطعا نان وآبی برای آنان فراهم نخواهد کرد؛ یعنی همان گونه که انواع اختلاف نظرها در بین اعضای یک خانواده دینی، خللی به انسجام آن ها وارد نمی سازد؛ این اختلاف نظرها در یک جامعه دینی هم خللی به وحدت اجتماعی نمی رساند؛ چرا که علمای اسلام در اصول تعالی امت واحده اسلامی مشترکند و هیچ گاه  از آن، کوتاه نمی آیند.

کوتاه سخن آن که اگرچه این اختلافات سیاسی امری ناگزیر تلقی می شود اما در عین حال، دامن نزدن به این اختلافات و همچنین  تمسک هرچه بیشتر علما برای وحدت کلمه با مراجع معظم تقلید، عامل مهم دیگری برای تداوم پیشرفت و پیروزی امت اسلامی خواهد بود؛ ان شاء الله.

 

انتهای پیام/120

 

*نام و نام خانوادگي :

پست الکترونيکي :

*مطلب :
۱) نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .
۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .
۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .
۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .