یکی از مهمترین حقوق معلولان، حق تردد آسان و بیدغدغه در شهرهاست، در شهر قم با وجود پیشرفتهایی که در این زمینه انجام شده، هنوز نیازمند توجه بیشتری است تا معلولان، بتوانند به راحتی و بدون مانع در شهر تردد کنند.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی قم فردا؛ به گزارش پایگاه خبری تحلیلی قم فردا؛ «عینک دودی بر چشم دارد و عصایی سفید بر دست که به سختی میتواند در شهر تردد کند. در کنار خیابان منتظر تاکسی و یا اتوبوس واحد است؛ اما کسی به او اعتنایی نمیکند؛ چراکه ویلچری است. او کودکی کمتوان ذهنی است که با مادر خود در کنار خیابان برای خودروهای عبوری دست تکان میدهد؛ اما کسی به آنها توجهی ندارد...»
اینها بخشی از مشکلات مشترک افراد کمتوان جسمی و حرکتی است که تردد آسان در شهر و بهرهمندی از امکانات شهری را در کام آنها تلخ کرده است؛ اما مسئله مهم این است که این افراد هم قشری از جامعه هستند که حق تردد و زندگی در شهر و جامعه را دارند؛ اما سؤال این است که آیا میتوانند؟
از همین رو اگر با چشمانی جستجوگر به خیابانها، ساختمانهای عمومی، پارکها و وسایل حملونقل نگاه کنیم، تصویری متناقض میبینیم. از یک سو، طی سالهای اخیر گامهای مثبتی برداشته شده است: احداث پلهای عابر پیاده مجهز به آسانسور یا پله برقی، ایجاد تقاطعهای همسطح شده (کفچین)، تجهیز برخی ادارات به درهای خودکار و سرویسهای بهداشتی ویژه نمونههایی از این تلاشها هستند.
اما از سوی دیگر، این اقدامات غالباً پراکنده، ناپیوسته و گاه با استانداردهای نادرست اجرا میشوند. یک پیادهرو مناسبسازی شده، ناگهان به یک پله بیعلامت ختم میشود. یک اتوبوس مجهز به رمپ، ممکن است ایستگاهی فاقد سکو داشته باشد. این «مناسبسازی ناقص» گاه خطرات جدیدی ایجاد میکند و عملاً احساس ناامیدی را تشدید مینماید. بسیاری از افراد دارای معلولیت جسمی - حرکتی، نابینا یا ناشنوا هنوز برای انجام سادهترین امور روزمره مانند خرید، مراجعه به بانک، استفاده از کتابخانه یا حتی پیادهروی در پارک با موانع فیزیکی و اطلاعاتی متعددی روبرو هستند که استقلال و حضور فعال آنان را در شهر محدود میسازد.
۲۳ هزار معلول تحت حمایت بهزیستی استان قم
از همین رو حجتالله محمدزاده در گفتگو با خبرنگار قم فردا با اشاره به معلولان استان قم، اظهار داشت: ۲۳ هزار معلول در استان قم شناسایی شده و تحت حمایت بهزیستی قرار دارند.
وی ادامه داد: از این تعداد ۷ هزار و ۶۰۰ معلول شدید و خیلی شدید هستند که نیاز به حمایت ویژه دارند.
مدیرکل بهزیستی استان قم تعداد مراکز شبانهروزی بهزیستی استان قم را ۱۴ مرکز عنوان کرد و افزود: ۲۳ مرکز روزانه هم برای ارائه خدمات به معلولان در قم فعال هستند.
حقوق شهروندی معلولان رعایت شود
محیطهای شهری، فضای زندگی روزمره شهروندان است و باید توانایی پذیرش تمام افراد و تأمین خدمات رفاهی مربوط به آنها را داشته باشد امروزه فراهم نبودن زیرساختهای لازم برای افراد معلول و کمتوان جسمی و حرکتی، دسترسی آنان به امکانات شهری را با مشکل مواجه کرده است درحالیکه در قانون این مسئله به عنوان حقوق شهروندی برای معلولان است.
نابسامان بودن فضاهای شهری و عدم انطباق آنها با نیازها و خواستههای این افراد سبب منزوی شدن آنها شده است، ازاینرو ساماندهی و مناسبسازی دوباره این فضاها در واقع بازگرداندن این افراد به زندگی اجتماعی و فعالیت دوباره است.
معلول بدون همراه نمیتواند در شهر تردد کند
از همین رو روحالله ذوقی، کارآفرین و رئیس هیأت معلولین متوسل به ائمه اطهار در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به مبلمان شهری برای تردد افراد معلول، اظهار داشت: یکی از نیازهای مهم در جامعه، مناسبسازی شهری برای معلولان است که هر دستگاهی طبق قانون وظیفه ۱۰ درصدی برای مناسبسازی را برعهده دارد.
وی ادامه داد: قم ۱۰ درصد هم مناسب تردد معلولان نیست و بدون همراه امکان تردد برای معلولان وجود ندارد متولیان مناسبسازی شرایط یک معلول را درک نکردند وگرنه شرایط شهر اینگونه نبود.
این معلول کارآفرین بیان کرد: شهرداری نگاه کند که یک فرد معلول با ویلچر آیا میتواند برای خرید به پاساژهای شهر برود؟ یا میتواند برای انجام امور اداری به ادارات قم رفتوآمد کند پایان کار همه این ساختمانها را شهرداری میدهد اگر قانون بهدرستی اجرا شود نباید ساختمانهای که مناسبسازی نشدند پایان کار بگیرند.
وی اضافه کرد: معلول سربار جامعه نیست؛ اما مسئولان این نگاه را دارند و تصور میکنند معلول سربار است، قوانین خوبی در زمینه معلولان وجود دارد؛ اما اجرا نمیشود، مسئولان حاضر نیستند از توانمندی معلولان استفاده کنند و فکر میکنند با دادن مستمری کار بزرگی میکنند.
عدم مناسبسازی مبلمان شهری برای تردد معلولان
همچنین دراینخصوص مجید شکوری، مدیر انجمن ضایعه نخاعی استان قم در گفتگو با خبرنگار ما گفت: مشکل عدیده جامعه معلولان عدم حضور در جامعه است و علت اصلی آن عدم مناسبسازی مبلمان شهری برای تردد معلولان است، اگر معلول بتواند در فضای بیرون از خانه بهراحتی حضور پیدا کند هیچگاه منزوی نخواهد شد.
وی ادامه داد: برای مناسبسازی کارهایی انجام شده است که در آینده شهری بدون مانع داشته باشیم، اما هنوز رفتوآمد برای معلولان سخت است، مناسبسازی شهر برای تردد معلولان مسئله مهمی است که باید تبدیل به فرهنگ شود وقتی معلول به بیرون از خانه بیایید نیازی به بستههای کمکی نخواهد داشت؛ زیرا خودش نیازهای خود و خانواده را تأمین میکند.
این معلول بیان کرد: ۱۵ سال است ستاد مناسبسازی فضای شهری در قم تشکیل شده است؛ اما خروجی آن راضیکننده نیست و نیاز دارد بیشتر از این پیشرفت کند. مسئولان یک روز خود را جای معلولان بگذارند و در شهر تردد کنند تا متوجه شوند چه مشکلاتی وجود دارد معلولان از وضعیت مناسبسازی قم راضی نیستند.
روز معلول، فرصتی است برای یادآوری اهمیت حقوق معلولان و تأکید بر لزوم توجه به نیازها و توانمندیهای این قشر از جامعه است. یکی از مهمترین حقوق معلولان، حق تردد آسان و بیدغدغه در شهرهاست. در شهر قم، با وجود پیشرفتهایی که در این زمینه انجام شده، هنوز نیاز به توجه بیشتری وجود دارد تا همه افراد، به خصوص معلولان، بتوانند به راحتی و بدون مانع در شهر تردد کنند.
افزایش ۲ برابری خودروهای ویژه معلولان و جانبازان در قم
رضا خانهزاد یزدی در یکصد و هفتاد و هفتمین جلسه رسمی و علنی شورای اسلامی شهر قم با اشاره به موضوع تردد ایمن و شایسته برای دانشآموزان معلول، گفت: از میان دستگاه ون فعال، دستگاه امکان دسترسی برای معلولان دارند که پنج دستگاه از آنها در پایان سال گذشته تجهیز و از اوایل امسال در اختیار معلولان و جانبازان قرار گرفت که با دستور شهردار پنج دستگاه دیگر نیز در دست تجهیز است تا تعداد خودروهای مناسبسازیشده به دستگاه برسد.
معاون حملونقل و ترافیک شهرداری قم با اشاره به همکاری با سازمان بهزیستی تصریح کرد: هماهنگیهایی صورت گرفته تا این دستگاه در نوبت صبح برای سرویس مدارس نیز بهصورت رفتوبرگشت بهکار گرفته شود.
راهاندازی نخستین ناوگان تاکسی معلولان در قم
همچنین در این جلسه سید محمدحسین دهناد با اشاره به راهاندازی ناوگان تاکسی ونهای ویژه معلولان، اظهار داشت: یکی از مهمترین دغدغههای اینجانب در دوره فعالیت شورایی، تحقق عدالت اجتماعی در ابعاد مختلف خدمات شهری بوده است؛ موضوعی که حملونقل عمومی نیز بخش مهمی از آن را تشکیل میدهد.
وی افزود: متأسفانه تاکنون در حوزه حملونقل شهری، زیرساختهای لازم برای تردد افراد کمتوان جسمی بهاندازه کافی فراهم نبوده و بخشی از شهروندان از دسترسی برابر به خدمات عمومی محروم بودهاند.
رئیس کمیسیون عمران و حملونقل شورای اسلامی شهر قم ادامه داد: با پیشنهاد و پیگیری مستمر کمیسیون عمران و حملونقل، ردیف بودجهای مشخص برای توسعه حملونقل ویژه معلولان در لایحه بودجه شهرداری قم در نظر گرفته شد که بر همین اساس، اخیراً سازمان تاکسیرانی شهرداری قم پنج دستگاه ون ویژه حمل ویلچر را به بهرهبرداری رسانده است.
وی با بیان اینکه این تاکسی ونها مورد استقبال اولیه چشمگیر قرار گرفتهاند، تصریح کرد: در همان روزهای آغازین اجرای طرح، بیش از ۳۰ درخواست روزانه برای استفاده از این خدمات ثبتشده و پیشبینی میشود که با همین پنج دستگاه، پاسخگویی به حدود ۱۵۰ سفر روزانه نیز ممکن باشد.
مناسبسازی، حق است نه لطف
باوجوداینکه قانون مناسبسازی معابر برای معلولان از پشتوانه قانونی قدرتمندی برخوردار است؛ اما در مرحله اجرا دچار مشکل است و بهدرستی به آن پرداخته نمیشود. از همین رو باید مهندسان طراح و ناظر باید به مناسبسازی دقت کافی داشته باشند و از این مسئله مهم بهراحتی عبور نکنند.
حق تردد معلولان در شهر باید به عنوان یک اولویت در سیاستگذاریهای شهری در نظر گرفته شود. همه افراد، بدون استثنا، باید بتوانند با آرامش و اطمینان در فضاهای عمومی حرکت کنند. با همکاری جامعه و مقامات، میتوانیم به سوی شهری عادلانه و دسترسپذیرتر برای معلولان گام برداریم.